Czy wszystkie tabletki zosta\u0142y uj\u0119te w projekcie ustawy?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nSkoro wi\u0119c jest \u2013 lub zaraz b\u0119dzie \u2013 tak fajnie, to w czym m\u00f3j sceptyczny ton? Ano z tego \u017ce projekt ustawy (druk 185<\/a>) pomin\u0105\u0142 ca\u0142kowicie rozw\u00f3j bran\u017cy farmaceutycznej i \u201ebezreceptowo\u015b\u0107\u201d pigu\u0142ki-po intencjonalnie dotyczy wy\u0142\u0105cznie jednej<\/strong> (a nie wszystkich trzech<\/strong>) tabletek antykoncepcji awaryjnej dost\u0119pnych w 2024. Tym samym, ustawa, zamiast i\u015b\u0107 z duchem czas\u00f3w, przenosi nas tylko w czasie do o siedem lat wstecz. Tylko jedna z trzech dost\u0119pnych tabletek \u2013 eIIaOne (pisownia dla omini\u0119cia bezkontekstowych robot\u00f3w \u2013 kt\u00f3re w Polsce nie lubi\u0105 kiedy lekarze pisz\u0105 o antykoncepcji (sic!)) b\u0119dzie \u2013 o ile ustawa w przedstawionej formie wejdzie w \u017cycie \u2013 dost\u0119pna bez recepty.<\/p>\n\n\n\nFaktycznie, siedem lat temu eIIaOne by\u0142a jedyn\u0105 tabletk\u0105 antykoncepcji awaryjnej. Ale w obecnym, 2024 roku tabletki antykoncepcji awaryjnej s\u0105 ju\u017c razem trzy: eIIaOne (od 2009), EscapeIIe (od 2021) i LivopiII (od 2023)<\/a>. Dw\u00f3ch ostatnich projekt ustawy \u201ebezreceptowej\u201d nie obejmuje. Efektem wdro\u017cenia tej ustawy b\u0119dzie sytuacja, \u017ce dro\u017csza i \u2013 nazwijmy to roboczo \u2013 bardziej inwazyjna eIIaOne<\/a> b\u0119dzie dost\u0119pna bez recepty, a ta\u0144sze, i maj\u0105ce mniej interakcji EscapeIIe i LivopiII b\u0119d\u0105 dalej na recept\u0119. Troch\u0119 to chyba nie tak mia\u0142o by\u0107.<\/p>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/klinikadlakobiet.pl\/in\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/e1-1024x793.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\nCo nawet bardziej dziwi, w ocenie skutk\u00f3w regulacji<\/a> tego rz\u0105dowego projektu w\u0142a\u015bciwej ustawy, na stronie pierwszej w akapicie drugim, jest wprost napisane: \u201c(\u2026)Istot\u0105 proponowanej zmiany jest przywr\u00f3cenie stanu prawnego, kt\u00f3ry obowi\u0105zywa\u0142 przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy z dnia 25 maja 2017r [tej PiS-owskiej red.] (\u2026)<\/em>\u201d. Jest to wi\u0119c po\u017c\u0105dana intencja ustawodawc\u00f3w. Ale dlaczego? Chyba mechanika przeg\u0142osowania i ch\u0119\u0107 dostarczenia \u201eczegokolwiek\u201d na szybko wzi\u0119\u0142a g\u00f3r\u0119 nad racjonalno\u015bci\u0105. Szkoda, \u017ce p\u00f3j\u015bcie do przodu dla sytuacji kobiet w polskim wydaniu r\u00f3wna si\u0119 cofni\u0119ciem si\u0119 o siedem lat. Wszyscy chyba widzimy, \u017ce nie jest to dobry kierunek. Zamiast dysponowa\u0107 najnowocze\u015bniejszymi rozwi\u0105zaniami i diagnostyk\u0105 bazuj\u0105c\u0105 na faktach (ang. evidence based medicine)<\/em> wdra\u017ca si\u0119 cofniecie. Mindset (ang.) obecnych rz\u0105dz\u0105cych jest o wiele lepszy do poprzednich, lecz na tym przyk\u0142adzie widzimy, \u017ce daleko mu jeszcze do doskona\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\nCzy to jest w og\u00f3le wa\u017cne? Mo\u017cna przecie\u017c powiedzie\u0107 \u017ce b\u0119dzie lepiej bo chocia\u017c b\u0119dzie jedna tabletka bez recepty. <\/p>\n\n\n\n
To prawda, w og\u00f3lnym uj\u0119ciu zapobiegania ci\u0105\u017com b\u0119dzie lepiej, o czym pisa\u0142am powy\u017cej. Jednak od strony dobra pacjentki intencja wykonanie projektu ustawy b\u0119dzie troche kulawe z kilku wzgl\u0119d\u00f3w opisanych poni\u017cej. Oto one:<\/p>\n\n\n\n
Wzgl\u0105d pierwszy \u2013 funkcja tabletki<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWszystkie trzy tabletki pe\u0142nia t\u0119 sam\u0105 funkcj\u0119. Nie ma \u017cadnego merytorycznego powodu do r\u00f3\u017cnicowania kt\u00f3ra ma by\u0107 na recept\u0119 a kt\u00f3ra nie. Wszystkie \u2013 sprzedane z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 konsultacji z farmaceut\u0105 na osobnosci w aptece \u2013 mog\u0105 by\u0107 bez recepty. Dlaczego nie s\u0105?<\/p>\n\n\n
\n![\"livopill\"](\"https:\/\/klinikadlakobiet.pl\/in\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/pack_Livopill.png\")
<\/figure><\/div>\n\n\nWzgl\u0105d drugi \u2013 faktyczne sytuacje awaryjne, a koszt dla pacjentki<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWg statystyki z\u00a0moich klinik (12-letnia praca jako lekarz rodzinny z\u00a0podspecjalizacj\u0105 zdrowia kobiet plus moja klinika online KlinikaDlaKobiet.pl<\/a>) w\u00a0ponad 90% przypadk\u00f3w pacjentki zwracaj\u0105 si\u0119 do lekarza nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dwie doby po sytuacji awaryjnej. Wi\u0119c eIIaOne mo\u017ce, ale jeszcze nie musi by\u0107 stosowana. Obiektywnie, w\u00a0takich momentach istniej\u0105 i\u00a0s\u0105 dost\u0119pne w\u00a0aptekach lepsze i\u00a0ta\u0144sze rozwi\u0105zania antykoncepcji awaryjnej ni\u017c tabletka eIIaOne bez recepty. Dla bezpiecze\u0144stwa zdrowotnego pacjentki, komfortu zakupu, oszcz\u0119dno\u015bci lepsz\u0105 opcj\u0105 tutaj by\u0142yby tabletki z\u00a0lewonorgestrelem. Je\u015bli natomiast, po przyj\u0119ciu ustawy w tym kszta\u0142cie<\/a>, pacjentki p\u00f3jd\u0105 bez recepty bezpo\u015brednio do apteki, to aby wyj\u015b\u0107 z\u00a0niej z\u00a0tabletk\u0105 antykoncepcji awaryjnej b\u0119d\u0105 musia\u0142y wyda\u0107 nawet dwa razy wi\u0119cej. Dodatkowo farmaceuta nie b\u0119dzie w\u00a0stanie zaproponowa\u0107 zamiennika (bo takowy nie istnieje \u2013 eIIaOne ma inny hormon) ani wyda\u0107 tych ta\u0144szych, dost\u0119pnych tabletek bo te s\u0105 ci\u0105gle na recept\u0119 (patrz didaskalia na dole artyku\u0142u)<\/a>.<\/p>\n\n\n\nWzgl\u0105d trzeci \u2013 sytuacja w aptece<\/strong><\/h2>\n\n\n\nKa\u017cdy farmaceuta\/farmaceutka przed wydaniem eIIaOne \u2013 jak ka\u017cdego innego leku kt\u00f3ry mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 interakcje z innymi lekami \u2013 musi zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 pacjentce czy nie ma ona mo\u017ce przeciwwskaza\u0144 do jego stosowania. Prosz\u0119 sobie teraz wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119 w kt\u00f3rej farmaceuta i pacjentka rozmawiaj\u0105 o okoliczno\u015bciach zdrowotnych pacjentki (astma?, sterydy?, czy karmi piersi\u0105, pr\u00f3by w\u0105trobowe?, kiedy by\u0142 ostatni stosunek bez zabezpieczenia) i ewentualnych interakcjach tabletki eIIaOne, przy ca\u0142ej kolejce w aptece. Niezbyt to zr\u0119czne dla wszystkich, prawda?<\/p>\n\n\n\n
Tak, farmaceuta mo\u017ce dyskretnie odes\u0142a\u0107 do ulotki ale kt\u00f3ry z pacjent\u00f3w czyta dok\u0142adnie ca\u0142\u0105 ulotk\u0119, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w sytuacji w kt\u00f3rej jeste\u015bmy prawdziwie zdenerwowane? Farmaceuta chc\u0105c zapewni\u0107 pacjentce minimalny komfort obs\u0142ugi w imi\u0119 skr\u00f3cenia niewygodnej sytuacji, ryzykuje \u017ce o czym\u015b nie wspomni. Pacjentka \u2013 chc\u0105c mie\u0107 ju\u017c to wszystko za sob\u0105 \u2013 pominie czytanie ulotki. I tak \u017ale i tak niedobrze.<\/p>\n\n\n\n
Oczywi\u015bcie je\u015bli apteka dysponuje pokojem do konsultacji, rozwi\u0105zuje to t\u0119 sytuacj\u0119. O ile wiem jednak, wymaganie takiego nie jest w polskich aptekach obowi\u0105zkowe. We wszystkich zagranicznych kt\u00f3re znam jest.<\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/klinikadlakobiet.pl\/in\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/IMG_4694-1-778x1024.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\nWzgl\u0105d czwarty \u2013 efekty uboczne i interakcje<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPrzede wszystkim, zastosowane w odpowiednim czasie ka\u017cda z trzech tabletek antykoncepcji awaryjnej zapobiegnie ci\u0105\u017cy ze skuteczno\u015bci\u0105 deklarowan\u0105 przez producent\u00f3w w ulotkach lek\u00f3w (96% dla eIIaOne i 84% dla LivopiII i EscapeIIe – patrz didaskalia<\/a>). Natomiast tabletki te jak ka\u017cde inne maj\u0105 efekty uboczne, dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane i mog\u0105 one powodowa\u0107 interakcje z obecnym stanem zdrowia pacjentki, lub lekami kt\u00f3re pacjentka obecne bierze. I o ile wzmiankowane wcze\u015bniej \u2013 dotycz\u0105ce wszystkich trzech tabletek chwilowe i odwracalne problemy gastryczne s\u0105 \u0142atwe do zaakceptowania i s\u0105 ma\u0142\u0105 cen\u0105 w stosunku do niepo\u017c\u0105danej ci\u0105\u017cy \u2013 to ju\u017c ilo\u015b\u0107 interakcji kt\u00f3re trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 przy stosowaniu leku eIIaOne jest wi\u0119ksza od pozosta\u0142ych tabletek dzie\u0144 po i trzeba je wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 przy wydawaniu leku.<\/p>\n\n\n\nW du\u017cym skr\u00f3cie: eIIaOne nie powinna by\u0107 tabletk\u0105 pierwszego wyboru przy nieprawid\u0142owych pr\u00f3bach w\u0105trobowych, astmie, braniu steryd\u00f3w wziewnych, karmieniu piersi\u0105 i wtedy kiedy jak najszybciej chcemy wr\u00f3ci\u0107 do naszej regularnej antykoncepcji hormonalnej (patrz didaskalia)<\/a>. Jednak wy\u0142\u0105cznie z powodu, \u017ce tylko eIIaOne b\u0119dzie bez recepty, w\u0142a\u015bnie ona b\u0119dzie wybierana na pierwszym miejscu. Rozwi\u0105zanie to nie jest optymalne z punktu widzenia najlepszego wyboru dla pacjentki.<\/p>\n\n\n\nA jak jest w innych krajach?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nNie wiem jak we wszystkich ale osobist\u0105 praktyk\u0119 w tym temacie mam z dw\u00f3ch innych. W obu z nich \u2013 na Jersey i Wielkiej Brytanii \u2013 sytuacja wygl\u0105da \u2013 o ironio \u2013 inaczej ni\u017c proponuje to proponowana polska ustawa w druku 185<\/a>. To tabletki z lewonorgestrelem s\u0105 proponowane przez farmaceut\u00f3w jako pierwsze, a je\u015bli dopiero jest ju\u017c po terminie trzech dni wtedy jest proponowana eIIaOne, z sugesti\u0105 \u2013 nie nakazem \u2013 \u017ceby tak czy inaczej i tak jest lepiej zobaczy\u0107 si\u0119 z lekarzem w przychodni, \u017ceby om\u00f3wi\u0107 \u017ceby takie awaryjne sytuacje nie zdarza\u0142y si\u0119 nam ju\u017c w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\nPonadto, w Wielkiej Brytanii i na Jersey ka\u017cda apteka ma tzw. consultation room (ang.)<\/em>, gdzie mo\u017cna na osobno\u015bci skonsultowa\u0107 si\u0119 z farmaceut\u0105 co skutecznie rozwi\u0105zuje niekomfortow\u0105 sytuacj\u0119 przy tzw. okienku. Farmaceuta w tych krajach ma tzw. checklist (ang.)<\/em> kt\u00f3r\u0105 albo daje do wype\u0142nienia pacjentce albo rozmawia z pacjentk\u0105 w cztery oczy w owym pokoju do konsultacji. Daje to i czas dla farmaceuty, \u017ceby niczego nie przegapi\u0107 i komfort rozmowy dla pacjentki.<\/p>\n\n\n\nProjekt ustawy ad 2024<\/strong><\/h2>\n\n\n\nTrzeba przyzna\u0107 \u017ce za\u0142\u0105cznik drugi<\/a> dyskutowanego tutaj rz\u0105dowego projektu o zmianie ustawy (druk 185) m\u00f3wi o dost\u0119pno\u015bci wszystkich tabletek antykoncepcji awaryjnej, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne w innych krajach. Czy s\u0105 refundowane, czy na recept\u0119. Cicho przechodzi si\u0119 jednak nad tematem kt\u00f3ra z tabletek jest proponowana jest jako pierwsza, kt\u00f3ra jest tabletk\u0105 pierwszego wyboru. Zr\u00f3wnuje tym samym wszystkie trzy (faktyczne por\u00f3wnanie wszyskich trzech tabletek w didaskaliach)<\/a>. Informuje \u017ce s\u0105 obok eIIaOne s\u0105 te\u017c tabletki z lewonorgestrelem, i tyle.<\/p>\n\n\n\nCzy wszystkie te tabletki s\u0105 takie same? Jakie maj\u0105 przeciwwskazania? Czy s\u0105 ta\u0144sze czy dro\u017csze? Dlaczego w Polsce maj\u0105 by\u0107 one na recept\u0119 a eIIaOne nie? Czy te\u017c s\u0105 do pi\u0119ciu dni czy mo\u017ce nie? Czy s\u0105 tak samo skuteczne? W jaki spos\u00f3b jest kupowana tabletka \u2013 czy pacjentka ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 komfortowego i nie publicznego zakupu takich tabletek?<\/p>\n\n\n\n
To ostatnie wydaje si\u0119 by\u0107 trywialne, ale praktycznie mo\u017ce mie\u0107 niema\u0142y wp\u0142yw na optymalne dobranie leku. Tego wszystkiego si\u0119 nie dowiemy, bo tego wszystkiego w owym dokumencie po prostu nie ma.<\/p>\n\n\n\n
Nie wiemy wi\u0119c co stoi za tym \u017ce tylko jedna \u2013 i to ta mniej optymalna \u2013 z po\u015br\u00f3d trzech opcji b\u0119dzie dla Polek dost\u0119pna bez recepty. Ustawa proponuje nam tylko jedno wyj\u015bcie. OK, jest\/b\u0119dzie lepiej ni\u017c przez ostatnie siedem lat; bo od tamtej pory nie by\u0142o \u017cadnej opcji w kt\u00f3rej recepta nie by\u0142aby potrzebna. Natomiast proponowany w ustawie spos\u00f3b rozwi\u0105zania mog\u0142 by\u0107 w \u0142atwy spos\u00f3b lepszy, ta\u0144szy dla pacjentki i dla niej zdrowszy.<\/strong> Naprawd\u0119 nie wiedzie\u0107 czemu nie jest. To nie jest naprawd\u0119 tzw. rocket science (ang.)<\/em>.<\/p>\n\n\n\nOK, praktyka: Kiedy wi\u0119c u\u017cywa\u0107 eIIaOne a kiedy EscapeIIe a kiedy LivopiII?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nOK, na tym koniec mojej praktycznej analizy skutk\u00f3w regulacji. Teraz opowiem jak ja, lekarz rodzinny, w tzw. realu pomagam swoim pacjentkom w awaryjnej sytuacji. W mojej praktyce lekarskiej robi\u0119 tak:<\/p>\n\n\n\n
\n- Po wywiadzie lekarskim, gdzie nie znalaz\u0142am \u017cadnych przeciwskaza\u0144 moim pierwszym wyborem ze wzgl\u0119du na skuteczno\u015b\u0107 jest propozycja za\u0142o\u017cenia wk\u0142adki wewn\u0105trzmacicznej cynkowej. Zapobiegnie ona potencjalnej ci\u0105\u017cy (do pi\u0119ciu dni wstecz od za\u0142o\u017cenia wk\u0142adki) i jednocze\u015bnie zabezpieczy pacjentk\u0119 antykoncepcyjnie na dobre kilka lat do przodu (max. 10lat). Odbywam z pacjentk\u0105 spokojna rozmow\u0119, dyskutuj\u0119 wszystkie opcje. Wk\u0142adk\u0119 zak\u0142adam sama w ci\u0105gu tej samej wizyty podczas kt\u00f3rej zbieram wywiad. Wk\u0142adki antykoncepcyjne mam u siebie w gabinecie. Ca\u0142o\u015b\u0107 zajmuje zwykle ni\u017c 20 minut. 10 minut sama procedura, 10 minut tzw. admin.<\/li>\n\n\n\n
- Je\u015bli nie mog\u0119 za\u0142o\u017cy\u0107 wk\u0142adki (bo np. pacjentka sobie nie \u017cyczy) proponuj\u0119 tabletk\u0119 z lewonorgestrelem<\/li>\n\n\n\n
- Je\u015bli nie mog\u0119 zaleci\u0107 lewonorgestrelu jest od trzech do pi\u0119ciu dni po stosunku bez zabezpieczenia, wtedy dopiero proponuj\u0119 eII\u0119One<\/li>\n\n\n\n
- Na koniec gor\u0105co namawiam do rozwa\u017cenia antykoncepcji regularnej.<\/li>\n<\/ol>\n\n\n\n
Tego w\u0142a\u015bnie ucz\u0119 te\u017c moich koleg\u00f3w \u2013 innych lekarzy rodzinnych \u2013 podczas szkole\u0144. \u0141\u0105cznie z zak\u0142adaniem wk\u0142adki na fantomie medycznym. Je\u015bli kogo\u015b z moich koleg\u00f3w po fachu takie profesjonalne szkolenia by zainteresowa\u0142y \u2013 zapraszam do kontaktu \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
Czy rzeczywi\u015bcie ju\u017c bez lekarza jest lepiej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nJe\u015bli przejdzie tak jak jest to teraz proponowane w ustawie, to EscapeIIe i LivopiII b\u0119d\u0105 dalej na recept\u0119. Mo\u017cna si\u0119 spyta\u0107 no i co z tego, eIIaOne jest ju\u017c przecie\u017c bez recepty, wi\u0119c jest ju\u017c dobrze. Ot\u00f3\u017c b\u0119dzie to, nas kobiety, interesowa\u0142o, je\u015bli farmaceuta nie b\u0119dzie w stanie powiedzie\u0107 czy lek eIIaOne najlepiej do nas pasuje. Koniec ko\u0144c\u00f3w, farmaceuta ma prawo odm\u00f3wi\u0107 wydania leku. Nie wyobra\u017cam sobie co musi czu\u0107 w takiej sytuacji kobieta w desperacji kiedy farmaceut\u0105 b\u0119dzie musia\u0142a odm\u00f3wi\u0107 wydania leku ze wzgl\u0119du je\u015bli zidentyfikuje oczywiste przeciwwskazania. W takim wypadku, tak czy inaczej, i tak b\u0119dziemy si\u0119 musia\u0142y skonsultowa\u0107 z lekarzem \u017ceby dosta\u0107 recept\u0119 na odpowiedni\u0105 pigu\u0142k\u0119 po.<\/p>\n\n\n\n
Bezdyskusyjn\u0105 przewag\u0105 wizyty u lekarza w por\u00f3wnaniu do p\u00f3j\u015bcia od razu do apteki jest pe\u0142na poufno\u015b\u0107, zapewnienie dyskrecji i 100% gwarancji \u017ce dostanie si\u0119 najbardziej dopasowany lek. Og\u00f3lnie optowa\u0142abym za takim podej\u015bciem gdy\u017c wg mnie jest ono bardziej bezpieczne i komfortowe dla pacjentki. Ale \u2013 statystycznie rzecz ujmuj\u0105c \u2013 w Polsce w\u0105skim gard\u0142em w zapobieganiu niechcianych ci\u0105\u017c z sytuacji awaryjnych jest dost\u0119pno\u015b\u0107 do lekarza po recept\u0119 na tabletk\u0119 po. W takim przypadku, gdzie aptek\u0119 mamy na prawie ka\u017cdym rogu, antykoncepcja awaryjna bez recepty fachowo wydawane przez farmaceut\u00f3w w aptekach, szybko poprawi statystyki niechcianych ci\u0105\u017c. Tak, trzeba b\u0119dzie poprawi\u0107 t\u0119 ustaw\u0119, ale ju\u017c co\u015b b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142o.<\/p>\n\n\n\n
Bezpo\u015brednio czy na odleg\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\nWzmianka o telemedycynie. Ka\u017cda sroczka sw\u00f3j ogon chwali, ale naprawd\u0119, telemedycyna BARDZO zwi\u0119kszy\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 do lekarzy. I o ile jej b\u0142yskawiczne wprowadzenie zosta\u0142o bardzo przyspieszone \u2013 o ile nie wymuszone \u2013 przez pandemi\u0119 (prosz\u0119 sobie tylko wyobrazi\u0107 co by si\u0119 dzia\u0142o kiedy nie mieliby\u015bmy wtedy e-recept), dalej wzbudza ona sceptycyzm. Oczywi\u015bcie, nie wszystkie procedury da si\u0119 przeprowadzi\u0107 zdalnie. Ale niekt\u00f3re \u2013 w tym dob\u00f3r antykoncepcji awaryjnej, jak i te\u017c inne konsultacje zdrowia kobiet kt\u00f3re oferuj\u0119 w mojej pierwszej w Polsce klinice on line wy\u0142\u0105cznie dla kobiet https:\/\/KlinikaDlaKobiet.pl<\/a> \u2013 mo\u017cna ca\u0142kowicie bezpiecznie odby\u0107 ze mn\u0105 przez prosty formularz i mie\u0107 100% gwarancji, \u017ce wszystko jest bezpieczne i z zachowaniem \u015bwiatowych standard\u00f3w.<\/p>\n\n\n\nRozpocznij konsultacj\u0119<\/span><\/a><\/div>\n\n\n\n\n<\/p>\n\n\n\n
Je\u015bli dalej kto\u015b jest sceptyczny \u2013 prosz\u0119 pomy\u015ble\u0107 o AI \u2013 sztucznej inteligencji. Obecna telemedycyna to tzw. ma\u0142e miki. Prawdziwa rewolucja ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142a.<\/p>\n\n\n\n
Jak to powinno wygl\u0105da\u0107 wg mnie<\/strong><\/h2>\n\n\n\nKr\u00f3tkoterminowo<\/strong><\/h3>\n\n\n\nProjekt ustawy druk 185 to krok w dobrym kierunku. Lepszy wr\u00f3bel w gar\u015bci ni\u017c skowronek na dachu. Niech ustawa wejdzie a potem doda si\u0119 do mniej pozosta\u0142e tabletki.<\/p>\n\n\n\n
D\u0142ugoterminowo, czyli co mo\u017cna zrobi\u0107 lepiej<\/strong><\/h3>\n\n\n\nW idealnym \u015bwiecie \u2013 tak wiem, nie ma takiego, ale warto do niego si\u0119 odnie\u015b\u0107, (woda \u017cycia nie istnieje ale zawsze warto po ni\u0105 i\u015b\u0107<\/em>, jak \u015bpiewa\u0142 kiedy\u015b Jacek Kaczmarski). W skr\u00f3cie wygl\u0105da\u0142oby to tak:<\/p>\n\n\n\nEdukacja, edukacja, edukacja. Dziewczyn i ch\u0142opak\u00f3w, ich rodzic\u00f3w, nauczycieli w szko\u0142ach, lekarzy rodzinnych, farmaceut\u00f3w, ustawodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Dziewczyn i ch\u0142opak\u00f3w \u017ce nie ka\u017cde zbli\u017cenie musi si\u0119 ko\u0144czy\u0107 potomstwem. Mo\u017cna skutecznie wyeliminowa\u0107 niespodzianki i za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119 wtedy kiedy b\u0119dzie si\u0119 na to gotow\u0105\/gotowym. \u017be trzeba odkrywa\u0107 i \u017cy\u0107 swoim stylem \u017cycia, a nie sw\u00f3j styl \u017cycia dopasowywa\u0107 do oczekiwa\u0144 innych; w szczeg\u00f3lno\u015bci tych kt\u00f3rzy widz\u0105 sw\u00f3j interes w niepodnoszeniu \u015bwiadomo\u015bci, wiedzy i ograniczaniu wyboru. No i \u017ce poszale\u0107 mo\u017cna ale trzeba by\u0107 odpowiedzialn\u0105\/odpowiedzialnym.<\/p>\n\n\n\n
Ich rodzic\u00f3w, \u017ceby ufali swoim dzieciom. I \u017ceby nie bali i nie wstydzili si\u0119 rozmawia\u0107 o tak wa\u017cnym aspekcie \u017cycia ludzi jak ludzka seksualno\u015b\u0107. Przede wszystkim nie robili z tego tabu. No i \u017ceby sami wiedzieli jakie maja opcje antykoncepcji. Te na co dzie\u0144 i te od \u015bwi\u0119ta \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
Nauczycieli w szko\u0142ach \u017ceby wraz z wiedz\u0105 nie zapominali uczy\u0107 o obiektywizmie, wyborze, wolnej woli, tolerancji i warto\u015bciach. To st\u0105d si\u0119 bior\u0105 nasze my\u015bli. Z my\u015bli rodz\u0105 si\u0119 s\u0142owa. A ze s\u0142\u00f3w decyzje.<\/p>\n\n\n\n
Lekarzy i farmaceut\u00f3w aby dalej i ci\u0105gle samokszta\u0142cili si\u0119 najnowszych rozwi\u0105zaniach dla swoich pacjent\u00f3w i klient\u00f3w oraz opiniowali i postulowali potrzebne wg nich rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n
No i ustawodawc\u00f3w, \u017ceby zadbali o dobry fundament aby wdro\u017cy\u0107 powy\u017csze. Tak, wiem. Ale trzeba cisn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Na koniec<\/strong><\/h2>\n\n\n\nPoni\u017csza infografika pokazuje zale\u017cno\u015b\u0107 edukacji, \u015bwiatopogl\u0105du, \u015bwiadomo\u015bci, wiedzy, wyboru i dost\u0119pno\u015bci na skuteczne zaplanowanie rodziny. Im bardziej zadbamy o jako\u015b\u0107 ka\u017cdego z tych element\u00f3w, tym wi\u0119ksza szansa unikni\u0119cia rozczarowa\u0144 i niespodzianek \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n
\n![\"\"](\"https:\/\/klinikadlakobiet.pl\/in\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/Infografika-o-fundamentach-unikania-nieplanowanych-ciaz-1024x819.png\")
Fundamenty skutecznego planowania rodziny<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\nS\u0142owo o sobie<\/strong><\/h2>\n\n\n\nKobieta od zawsze, lekarz od \u0107wier\u0107 wieku, matka od lat szesnastu, trener innych lekarzy od lat dziesi\u0119ciu. Za zmniejszenie ilo\u015bci aborcji w jednym z region\u00f3w w P\u00f3\u0142nocnej Anglii w 2023 zosta\u0142am uhonorowana tytu\u0142em Fellow Member Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Lekarzy Rodzinnych w Wielkiej Brytanii. Teraz doradzam w tym samym temacie rz\u0105dowi na Jersey. W Polsce prowadz\u0119 bezpieczn\u0105 telemedycyn\u0119 dla Kobiet https:\/\/KlinikaDlaKobiet.pl<\/a> i prowadz\u0119 wyk\u0142ady i szkolenia dla innych lekarzy i fundacji.<\/p>\n\n\n\nDidaskalia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Faktycznie, siedem lat temu eIIaOne by\u0142a jedyn\u0105 tabletk\u0105 antykoncepcji awaryjnej. Ale w obecnym, 2024 roku tabletki antykoncepcji awaryjnej s\u0105 ju\u017c razem trzy: eIIaOne (od 2009), EscapeIIe (od 2021) i LivopiII (od 2023)<\/a>. Dw\u00f3ch ostatnich projekt ustawy \u201ebezreceptowej\u201d nie obejmuje. Efektem wdro\u017cenia tej ustawy b\u0119dzie sytuacja, \u017ce dro\u017csza i \u2013 nazwijmy to roboczo \u2013 bardziej inwazyjna eIIaOne<\/a> b\u0119dzie dost\u0119pna bez recepty, a ta\u0144sze, i maj\u0105ce mniej interakcji EscapeIIe i LivopiII b\u0119d\u0105 dalej na recept\u0119. Troch\u0119 to chyba nie tak mia\u0142o by\u0107.<\/p>\n\n\n Co nawet bardziej dziwi, w ocenie skutk\u00f3w regulacji<\/a> tego rz\u0105dowego projektu w\u0142a\u015bciwej ustawy, na stronie pierwszej w akapicie drugim, jest wprost napisane: \u201c(\u2026)Istot\u0105 proponowanej zmiany jest przywr\u00f3cenie stanu prawnego, kt\u00f3ry obowi\u0105zywa\u0142 przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy z dnia 25 maja 2017r [tej PiS-owskiej red.] (\u2026)<\/em>\u201d. Jest to wi\u0119c po\u017c\u0105dana intencja ustawodawc\u00f3w. Ale dlaczego? Chyba mechanika przeg\u0142osowania i ch\u0119\u0107 dostarczenia \u201eczegokolwiek\u201d na szybko wzi\u0119\u0142a g\u00f3r\u0119 nad racjonalno\u015bci\u0105. Szkoda, \u017ce p\u00f3j\u015bcie do przodu dla sytuacji kobiet w polskim wydaniu r\u00f3wna si\u0119 cofni\u0119ciem si\u0119 o siedem lat. Wszyscy chyba widzimy, \u017ce nie jest to dobry kierunek. Zamiast dysponowa\u0107 najnowocze\u015bniejszymi rozwi\u0105zaniami i diagnostyk\u0105 bazuj\u0105c\u0105 na faktach (ang. evidence based medicine)<\/em> wdra\u017ca si\u0119 cofniecie. Mindset (ang.) obecnych rz\u0105dz\u0105cych jest o wiele lepszy do poprzednich, lecz na tym przyk\u0142adzie widzimy, \u017ce daleko mu jeszcze do doskona\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Czy to jest w og\u00f3le wa\u017cne? Mo\u017cna przecie\u017c powiedzie\u0107 \u017ce b\u0119dzie lepiej bo chocia\u017c b\u0119dzie jedna tabletka bez recepty. <\/p>\n\n\n\n To prawda, w og\u00f3lnym uj\u0119ciu zapobiegania ci\u0105\u017com b\u0119dzie lepiej, o czym pisa\u0142am powy\u017cej. Jednak od strony dobra pacjentki intencja wykonanie projektu ustawy b\u0119dzie troche kulawe z kilku wzgl\u0119d\u00f3w opisanych poni\u017cej. Oto one:<\/p>\n\n\n\n Wszystkie trzy tabletki pe\u0142nia t\u0119 sam\u0105 funkcj\u0119. Nie ma \u017cadnego merytorycznego powodu do r\u00f3\u017cnicowania kt\u00f3ra ma by\u0107 na recept\u0119 a kt\u00f3ra nie. Wszystkie \u2013 sprzedane z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 konsultacji z farmaceut\u0105 na osobnosci w aptece \u2013 mog\u0105 by\u0107 bez recepty. Dlaczego nie s\u0105?<\/p>\n\n\n Wg statystyki z\u00a0moich klinik (12-letnia praca jako lekarz rodzinny z\u00a0podspecjalizacj\u0105 zdrowia kobiet plus moja klinika online KlinikaDlaKobiet.pl<\/a>) w\u00a0ponad 90% przypadk\u00f3w pacjentki zwracaj\u0105 si\u0119 do lekarza nie p\u00f3\u017aniej ni\u017c dwie doby po sytuacji awaryjnej. Wi\u0119c eIIaOne mo\u017ce, ale jeszcze nie musi by\u0107 stosowana. Obiektywnie, w\u00a0takich momentach istniej\u0105 i\u00a0s\u0105 dost\u0119pne w\u00a0aptekach lepsze i\u00a0ta\u0144sze rozwi\u0105zania antykoncepcji awaryjnej ni\u017c tabletka eIIaOne bez recepty. Dla bezpiecze\u0144stwa zdrowotnego pacjentki, komfortu zakupu, oszcz\u0119dno\u015bci lepsz\u0105 opcj\u0105 tutaj by\u0142yby tabletki z\u00a0lewonorgestrelem. Je\u015bli natomiast, po przyj\u0119ciu ustawy w tym kszta\u0142cie<\/a>, pacjentki p\u00f3jd\u0105 bez recepty bezpo\u015brednio do apteki, to aby wyj\u015b\u0107 z\u00a0niej z\u00a0tabletk\u0105 antykoncepcji awaryjnej b\u0119d\u0105 musia\u0142y wyda\u0107 nawet dwa razy wi\u0119cej. Dodatkowo farmaceuta nie b\u0119dzie w\u00a0stanie zaproponowa\u0107 zamiennika (bo takowy nie istnieje \u2013 eIIaOne ma inny hormon) ani wyda\u0107 tych ta\u0144szych, dost\u0119pnych tabletek bo te s\u0105 ci\u0105gle na recept\u0119 (patrz didaskalia na dole artyku\u0142u)<\/a>.<\/p>\n\n\n\n Ka\u017cdy farmaceuta\/farmaceutka przed wydaniem eIIaOne \u2013 jak ka\u017cdego innego leku kt\u00f3ry mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 interakcje z innymi lekami \u2013 musi zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 pacjentce czy nie ma ona mo\u017ce przeciwwskaza\u0144 do jego stosowania. Prosz\u0119 sobie teraz wyobrazi\u0107 sytuacj\u0119 w kt\u00f3rej farmaceuta i pacjentka rozmawiaj\u0105 o okoliczno\u015bciach zdrowotnych pacjentki (astma?, sterydy?, czy karmi piersi\u0105, pr\u00f3by w\u0105trobowe?, kiedy by\u0142 ostatni stosunek bez zabezpieczenia) i ewentualnych interakcjach tabletki eIIaOne, przy ca\u0142ej kolejce w aptece. Niezbyt to zr\u0119czne dla wszystkich, prawda?<\/p>\n\n\n\n Tak, farmaceuta mo\u017ce dyskretnie odes\u0142a\u0107 do ulotki ale kt\u00f3ry z pacjent\u00f3w czyta dok\u0142adnie ca\u0142\u0105 ulotk\u0119, a w szczeg\u00f3lno\u015bci w sytuacji w kt\u00f3rej jeste\u015bmy prawdziwie zdenerwowane? Farmaceuta chc\u0105c zapewni\u0107 pacjentce minimalny komfort obs\u0142ugi w imi\u0119 skr\u00f3cenia niewygodnej sytuacji, ryzykuje \u017ce o czym\u015b nie wspomni. Pacjentka \u2013 chc\u0105c mie\u0107 ju\u017c to wszystko za sob\u0105 \u2013 pominie czytanie ulotki. I tak \u017ale i tak niedobrze.<\/p>\n\n\n\n Oczywi\u015bcie je\u015bli apteka dysponuje pokojem do konsultacji, rozwi\u0105zuje to t\u0119 sytuacj\u0119. O ile wiem jednak, wymaganie takiego nie jest w polskich aptekach obowi\u0105zkowe. We wszystkich zagranicznych kt\u00f3re znam jest.<\/p>\n\n\n Przede wszystkim, zastosowane w odpowiednim czasie ka\u017cda z trzech tabletek antykoncepcji awaryjnej zapobiegnie ci\u0105\u017cy ze skuteczno\u015bci\u0105 deklarowan\u0105 przez producent\u00f3w w ulotkach lek\u00f3w (96% dla eIIaOne i 84% dla LivopiII i EscapeIIe – patrz didaskalia<\/a>). Natomiast tabletki te jak ka\u017cde inne maj\u0105 efekty uboczne, dzia\u0142ania niepo\u017c\u0105dane i mog\u0105 one powodowa\u0107 interakcje z obecnym stanem zdrowia pacjentki, lub lekami kt\u00f3re pacjentka obecne bierze. I o ile wzmiankowane wcze\u015bniej \u2013 dotycz\u0105ce wszystkich trzech tabletek chwilowe i odwracalne problemy gastryczne s\u0105 \u0142atwe do zaakceptowania i s\u0105 ma\u0142\u0105 cen\u0105 w stosunku do niepo\u017c\u0105danej ci\u0105\u017cy \u2013 to ju\u017c ilo\u015b\u0107 interakcji kt\u00f3re trzeba uwzgl\u0119dni\u0107 przy stosowaniu leku eIIaOne jest wi\u0119ksza od pozosta\u0142ych tabletek dzie\u0144 po i trzeba je wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 przy wydawaniu leku.<\/p>\n\n\n\n W du\u017cym skr\u00f3cie: eIIaOne nie powinna by\u0107 tabletk\u0105 pierwszego wyboru przy nieprawid\u0142owych pr\u00f3bach w\u0105trobowych, astmie, braniu steryd\u00f3w wziewnych, karmieniu piersi\u0105 i wtedy kiedy jak najszybciej chcemy wr\u00f3ci\u0107 do naszej regularnej antykoncepcji hormonalnej (patrz didaskalia)<\/a>. Jednak wy\u0142\u0105cznie z powodu, \u017ce tylko eIIaOne b\u0119dzie bez recepty, w\u0142a\u015bnie ona b\u0119dzie wybierana na pierwszym miejscu. Rozwi\u0105zanie to nie jest optymalne z punktu widzenia najlepszego wyboru dla pacjentki.<\/p>\n\n\n\n Nie wiem jak we wszystkich ale osobist\u0105 praktyk\u0119 w tym temacie mam z dw\u00f3ch innych. W obu z nich \u2013 na Jersey i Wielkiej Brytanii \u2013 sytuacja wygl\u0105da \u2013 o ironio \u2013 inaczej ni\u017c proponuje to proponowana polska ustawa w druku 185<\/a>. To tabletki z lewonorgestrelem s\u0105 proponowane przez farmaceut\u00f3w jako pierwsze, a je\u015bli dopiero jest ju\u017c po terminie trzech dni wtedy jest proponowana eIIaOne, z sugesti\u0105 \u2013 nie nakazem \u2013 \u017ceby tak czy inaczej i tak jest lepiej zobaczy\u0107 si\u0119 z lekarzem w przychodni, \u017ceby om\u00f3wi\u0107 \u017ceby takie awaryjne sytuacje nie zdarza\u0142y si\u0119 nam ju\u017c w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ponadto, w Wielkiej Brytanii i na Jersey ka\u017cda apteka ma tzw. consultation room (ang.)<\/em>, gdzie mo\u017cna na osobno\u015bci skonsultowa\u0107 si\u0119 z farmaceut\u0105 co skutecznie rozwi\u0105zuje niekomfortow\u0105 sytuacj\u0119 przy tzw. okienku. Farmaceuta w tych krajach ma tzw. checklist (ang.)<\/em> kt\u00f3r\u0105 albo daje do wype\u0142nienia pacjentce albo rozmawia z pacjentk\u0105 w cztery oczy w owym pokoju do konsultacji. Daje to i czas dla farmaceuty, \u017ceby niczego nie przegapi\u0107 i komfort rozmowy dla pacjentki.<\/p>\n\n\n\n Trzeba przyzna\u0107 \u017ce za\u0142\u0105cznik drugi<\/a> dyskutowanego tutaj rz\u0105dowego projektu o zmianie ustawy (druk 185) m\u00f3wi o dost\u0119pno\u015bci wszystkich tabletek antykoncepcji awaryjnej, kt\u00f3re s\u0105 dost\u0119pne w innych krajach. Czy s\u0105 refundowane, czy na recept\u0119. Cicho przechodzi si\u0119 jednak nad tematem kt\u00f3ra z tabletek jest proponowana jest jako pierwsza, kt\u00f3ra jest tabletk\u0105 pierwszego wyboru. Zr\u00f3wnuje tym samym wszystkie trzy (faktyczne por\u00f3wnanie wszyskich trzech tabletek w didaskaliach)<\/a>. Informuje \u017ce s\u0105 obok eIIaOne s\u0105 te\u017c tabletki z lewonorgestrelem, i tyle.<\/p>\n\n\n\n Czy wszystkie te tabletki s\u0105 takie same? Jakie maj\u0105 przeciwwskazania? Czy s\u0105 ta\u0144sze czy dro\u017csze? Dlaczego w Polsce maj\u0105 by\u0107 one na recept\u0119 a eIIaOne nie? Czy te\u017c s\u0105 do pi\u0119ciu dni czy mo\u017ce nie? Czy s\u0105 tak samo skuteczne? W jaki spos\u00f3b jest kupowana tabletka \u2013 czy pacjentka ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 komfortowego i nie publicznego zakupu takich tabletek?<\/p>\n\n\n\n To ostatnie wydaje si\u0119 by\u0107 trywialne, ale praktycznie mo\u017ce mie\u0107 niema\u0142y wp\u0142yw na optymalne dobranie leku. Tego wszystkiego si\u0119 nie dowiemy, bo tego wszystkiego w owym dokumencie po prostu nie ma.<\/p>\n\n\n\n Nie wiemy wi\u0119c co stoi za tym \u017ce tylko jedna \u2013 i to ta mniej optymalna \u2013 z po\u015br\u00f3d trzech opcji b\u0119dzie dla Polek dost\u0119pna bez recepty. Ustawa proponuje nam tylko jedno wyj\u015bcie. OK, jest\/b\u0119dzie lepiej ni\u017c przez ostatnie siedem lat; bo od tamtej pory nie by\u0142o \u017cadnej opcji w kt\u00f3rej recepta nie by\u0142aby potrzebna. Natomiast proponowany w ustawie spos\u00f3b rozwi\u0105zania mog\u0142 by\u0107 w \u0142atwy spos\u00f3b lepszy, ta\u0144szy dla pacjentki i dla niej zdrowszy.<\/strong> Naprawd\u0119 nie wiedzie\u0107 czemu nie jest. To nie jest naprawd\u0119 tzw. rocket science (ang.)<\/em>.<\/p>\n\n\n\n OK, na tym koniec mojej praktycznej analizy skutk\u00f3w regulacji. Teraz opowiem jak ja, lekarz rodzinny, w tzw. realu pomagam swoim pacjentkom w awaryjnej sytuacji. W mojej praktyce lekarskiej robi\u0119 tak:<\/p>\n\n\n\n Tego w\u0142a\u015bnie ucz\u0119 te\u017c moich koleg\u00f3w \u2013 innych lekarzy rodzinnych \u2013 podczas szkole\u0144. \u0141\u0105cznie z zak\u0142adaniem wk\u0142adki na fantomie medycznym. Je\u015bli kogo\u015b z moich koleg\u00f3w po fachu takie profesjonalne szkolenia by zainteresowa\u0142y \u2013 zapraszam do kontaktu \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli przejdzie tak jak jest to teraz proponowane w ustawie, to EscapeIIe i LivopiII b\u0119d\u0105 dalej na recept\u0119. Mo\u017cna si\u0119 spyta\u0107 no i co z tego, eIIaOne jest ju\u017c przecie\u017c bez recepty, wi\u0119c jest ju\u017c dobrze. Ot\u00f3\u017c b\u0119dzie to, nas kobiety, interesowa\u0142o, je\u015bli farmaceuta nie b\u0119dzie w stanie powiedzie\u0107 czy lek eIIaOne najlepiej do nas pasuje. Koniec ko\u0144c\u00f3w, farmaceuta ma prawo odm\u00f3wi\u0107 wydania leku. Nie wyobra\u017cam sobie co musi czu\u0107 w takiej sytuacji kobieta w desperacji kiedy farmaceut\u0105 b\u0119dzie musia\u0142a odm\u00f3wi\u0107 wydania leku ze wzgl\u0119du je\u015bli zidentyfikuje oczywiste przeciwwskazania. W takim wypadku, tak czy inaczej, i tak b\u0119dziemy si\u0119 musia\u0142y skonsultowa\u0107 z lekarzem \u017ceby dosta\u0107 recept\u0119 na odpowiedni\u0105 pigu\u0142k\u0119 po.<\/p>\n\n\n\n Bezdyskusyjn\u0105 przewag\u0105 wizyty u lekarza w por\u00f3wnaniu do p\u00f3j\u015bcia od razu do apteki jest pe\u0142na poufno\u015b\u0107, zapewnienie dyskrecji i 100% gwarancji \u017ce dostanie si\u0119 najbardziej dopasowany lek. Og\u00f3lnie optowa\u0142abym za takim podej\u015bciem gdy\u017c wg mnie jest ono bardziej bezpieczne i komfortowe dla pacjentki. Ale \u2013 statystycznie rzecz ujmuj\u0105c \u2013 w Polsce w\u0105skim gard\u0142em w zapobieganiu niechcianych ci\u0105\u017c z sytuacji awaryjnych jest dost\u0119pno\u015b\u0107 do lekarza po recept\u0119 na tabletk\u0119 po. W takim przypadku, gdzie aptek\u0119 mamy na prawie ka\u017cdym rogu, antykoncepcja awaryjna bez recepty fachowo wydawane przez farmaceut\u00f3w w aptekach, szybko poprawi statystyki niechcianych ci\u0105\u017c. Tak, trzeba b\u0119dzie poprawi\u0107 t\u0119 ustaw\u0119, ale ju\u017c co\u015b b\u0119dzie dzia\u0142a\u0142o.<\/p>\n\n\n\n Wzmianka o telemedycynie. Ka\u017cda sroczka sw\u00f3j ogon chwali, ale naprawd\u0119, telemedycyna BARDZO zwi\u0119kszy\u0142a dost\u0119pno\u015b\u0107 do lekarzy. I o ile jej b\u0142yskawiczne wprowadzenie zosta\u0142o bardzo przyspieszone \u2013 o ile nie wymuszone \u2013 przez pandemi\u0119 (prosz\u0119 sobie tylko wyobrazi\u0107 co by si\u0119 dzia\u0142o kiedy nie mieliby\u015bmy wtedy e-recept), dalej wzbudza ona sceptycyzm. Oczywi\u015bcie, nie wszystkie procedury da si\u0119 przeprowadzi\u0107 zdalnie. Ale niekt\u00f3re \u2013 w tym dob\u00f3r antykoncepcji awaryjnej, jak i te\u017c inne konsultacje zdrowia kobiet kt\u00f3re oferuj\u0119 w mojej pierwszej w Polsce klinice on line wy\u0142\u0105cznie dla kobiet https:\/\/KlinikaDlaKobiet.pl<\/a> \u2013 mo\u017cna ca\u0142kowicie bezpiecznie odby\u0107 ze mn\u0105 przez prosty formularz i mie\u0107 100% gwarancji, \u017ce wszystko jest bezpieczne i z zachowaniem \u015bwiatowych standard\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Je\u015bli dalej kto\u015b jest sceptyczny \u2013 prosz\u0119 pomy\u015ble\u0107 o AI \u2013 sztucznej inteligencji. Obecna telemedycyna to tzw. ma\u0142e miki. Prawdziwa rewolucja ju\u017c si\u0119 zacz\u0119\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Projekt ustawy druk 185 to krok w dobrym kierunku. Lepszy wr\u00f3bel w gar\u015bci ni\u017c skowronek na dachu. Niech ustawa wejdzie a potem doda si\u0119 do mniej pozosta\u0142e tabletki.<\/p>\n\n\n\n W idealnym \u015bwiecie \u2013 tak wiem, nie ma takiego, ale warto do niego si\u0119 odnie\u015b\u0107, (woda \u017cycia nie istnieje ale zawsze warto po ni\u0105 i\u015b\u0107<\/em>, jak \u015bpiewa\u0142 kiedy\u015b Jacek Kaczmarski). W skr\u00f3cie wygl\u0105da\u0142oby to tak:<\/p>\n\n\n\n Edukacja, edukacja, edukacja. Dziewczyn i ch\u0142opak\u00f3w, ich rodzic\u00f3w, nauczycieli w szko\u0142ach, lekarzy rodzinnych, farmaceut\u00f3w, ustawodawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Dziewczyn i ch\u0142opak\u00f3w \u017ce nie ka\u017cde zbli\u017cenie musi si\u0119 ko\u0144czy\u0107 potomstwem. Mo\u017cna skutecznie wyeliminowa\u0107 niespodzianki i za\u0142o\u017cy\u0107 rodzin\u0119 wtedy kiedy b\u0119dzie si\u0119 na to gotow\u0105\/gotowym. \u017be trzeba odkrywa\u0107 i \u017cy\u0107 swoim stylem \u017cycia, a nie sw\u00f3j styl \u017cycia dopasowywa\u0107 do oczekiwa\u0144 innych; w szczeg\u00f3lno\u015bci tych kt\u00f3rzy widz\u0105 sw\u00f3j interes w niepodnoszeniu \u015bwiadomo\u015bci, wiedzy i ograniczaniu wyboru. No i \u017ce poszale\u0107 mo\u017cna ale trzeba by\u0107 odpowiedzialn\u0105\/odpowiedzialnym.<\/p>\n\n\n\n Ich rodzic\u00f3w, \u017ceby ufali swoim dzieciom. I \u017ceby nie bali i nie wstydzili si\u0119 rozmawia\u0107 o tak wa\u017cnym aspekcie \u017cycia ludzi jak ludzka seksualno\u015b\u0107. Przede wszystkim nie robili z tego tabu. No i \u017ceby sami wiedzieli jakie maja opcje antykoncepcji. Te na co dzie\u0144 i te od \u015bwi\u0119ta \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n Nauczycieli w szko\u0142ach \u017ceby wraz z wiedz\u0105 nie zapominali uczy\u0107 o obiektywizmie, wyborze, wolnej woli, tolerancji i warto\u015bciach. To st\u0105d si\u0119 bior\u0105 nasze my\u015bli. Z my\u015bli rodz\u0105 si\u0119 s\u0142owa. A ze s\u0142\u00f3w decyzje.<\/p>\n\n\n\n Lekarzy i farmaceut\u00f3w aby dalej i ci\u0105gle samokszta\u0142cili si\u0119 najnowszych rozwi\u0105zaniach dla swoich pacjent\u00f3w i klient\u00f3w oraz opiniowali i postulowali potrzebne wg nich rozwi\u0105zania.<\/p>\n\n\n\n No i ustawodawc\u00f3w, \u017ceby zadbali o dobry fundament aby wdro\u017cy\u0107 powy\u017csze. Tak, wiem. Ale trzeba cisn\u0105\u0107.<\/p>\n\n\n\n Poni\u017csza infografika pokazuje zale\u017cno\u015b\u0107 edukacji, \u015bwiatopogl\u0105du, \u015bwiadomo\u015bci, wiedzy, wyboru i dost\u0119pno\u015bci na skuteczne zaplanowanie rodziny. Im bardziej zadbamy o jako\u015b\u0107 ka\u017cdego z tych element\u00f3w, tym wi\u0119ksza szansa unikni\u0119cia rozczarowa\u0144 i niespodzianek \ud83d\ude42<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n Kobieta od zawsze, lekarz od \u0107wier\u0107 wieku, matka od lat szesnastu, trener innych lekarzy od lat dziesi\u0119ciu. Za zmniejszenie ilo\u015bci aborcji w jednym z region\u00f3w w P\u00f3\u0142nocnej Anglii w 2023 zosta\u0142am uhonorowana tytu\u0142em Fellow Member Kr\u00f3lewskiego Towarzystwa Lekarzy Rodzinnych w Wielkiej Brytanii. Teraz doradzam w tym samym temacie rz\u0105dowi na Jersey. W Polsce prowadz\u0119 bezpieczn\u0105 telemedycyn\u0119 dla Kobiet https:\/\/KlinikaDlaKobiet.pl<\/a> i prowadz\u0119 wyk\u0142ady i szkolenia dla innych lekarzy i fundacji.<\/p>\n\n\n\n<\/figure><\/div>\n\n\nWzgl\u0105d pierwszy \u2013 funkcja tabletki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\nWzgl\u0105d drugi \u2013 faktyczne sytuacje awaryjne, a koszt dla pacjentki<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Wzgl\u0105d trzeci \u2013 sytuacja w aptece<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
<\/figure><\/div>\n\n\nWzgl\u0105d czwarty \u2013 efekty uboczne i interakcje<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
A jak jest w innych krajach?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Projekt ustawy ad 2024<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
OK, praktyka: Kiedy wi\u0119c u\u017cywa\u0107 eIIaOne a kiedy EscapeIIe a kiedy LivopiII?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
\n
Czy rzeczywi\u015bcie ju\u017c bez lekarza jest lepiej?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Bezpo\u015brednio czy na odleg\u0142o\u015b\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Jak to powinno wygl\u0105da\u0107 wg mnie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Kr\u00f3tkoterminowo<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
D\u0142ugoterminowo, czyli co mo\u017cna zrobi\u0107 lepiej<\/strong><\/h3>\n\n\n\n
Na koniec<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
S\u0142owo o sobie<\/strong><\/h2>\n\n\n\n
Didaskalia<\/strong><\/h2>\n\n\n\n